เส้นเลือดขอดเกิดจากอะไร? ทำไมรักษาเฉพาะเส้นเลือดที่ผิวหนังอาจไม่หายขาด

เส้นเลือดขอดเกิดจากอะไร ทำไมรักษาเส้นเลือดที่ผิวหนังอย่างเดียวจึงอาจไม่หายขาด

ศ.นพ.กิตติพันธุ์ ฤกษ์เกษม

หลายคนเข้าใจว่าเส้นเลือดขอด หรือเส้นเลือดฝอยที่เห็นบริเวณขา เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเฉพาะบนผิวหนัง

จึงมักมองหาวิธีรักษาเส้นเลือดที่มองเห็น เช่น การฉีดเส้นเลือด การเลเซอร์เส้นเลือดฝอย หรือการรักษาเฉพาะบริเวณที่เห็นความผิดปกติ

แต่ในความเป็นจริง เส้นเลือดที่ปรากฏบนผิวหนังอาจเป็นเพียงผลลัพธ์ของปัญหาที่อยู่ลึกกว่านั้น

หนึ่งในสาเหตุสำคัญของโรคเส้นเลือดขอด คือ ภาวะลิ้นหลอดเลือดดำหลัก (Saphenous Vein) เสื่อมหรือรั่ว ทำให้เลือดไหลย้อนกลับลงสู่ขาแทนที่จะไหลกลับสู่หัวใจ

เมื่อเกิดภาวะเลือดไหลย้อน ความดันภายในหลอดเลือดดำจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แรงดันดังกล่าวส่งผลให้เส้นเลือดฝอยและเส้นเลือดที่ผิวหนังขยายตัว จนเกิดเป็นเส้นเลือดแมงมุม (Spider Veins) และเส้นเลือดขอด (Varicose Veins)

ลิ้นหลอดเลือดรั่วเกี่ยวข้องกับเส้นเลือดขอดอย่างไร

ในภาวะปกติ ลิ้นหลอดเลือดดำจะเปิดและปิดเพื่อควบคุมการไหลของเลือดให้เคลื่อนที่ขึ้นสู่หัวใจเพียงทิศทางเดียว (ภาพช้าย) แต่เมื่อเกิดความเสื่อมของลิ้นหลอดเลือด เลือดจะไหลย้อนกลับลงมา ภาวะนี้เรียกว่า Venous Reflux หรือ Saphenous Vein Reflux (ภาพขวา)

เมื่อเลือดคั่งอยู่ในหลอดเลือดเป็นเวลานาน ความดันในระบบหลอดเลือดดำจะเพิ่มสูงขึ้น

ส่งผลให้เกิดอาการต่าง ๆ เช่น

• เส้นเลือดขอด

• เส้นเลือดแมงมุม

• ปวดขา

• หนักขา

• ขาบวม

• ผิวหนังคล้ำ

• แผลเรื้อรังจากหลอดเลือดดำ

ทำไมการรักษาเฉพาะเส้นเลือดที่ผิวหนังจึงอาจไม่เพียงพอหากต้นเหตุอยู่ที่เส้นเลือดดำหลัก (Saphenous Vein)

การรักษาเฉพาะเส้นเลือดที่ผิวหนังอาจช่วยให้รูปลักษณ์ดีขึ้นชั่วคราว แต่แรงดันภายในระบบหลอดเลือดยังคงอยู่ เมื่อเวลาผ่านไป เส้นเลือดใหม่อาจกลับมาขยายตัวและเกิดซ้ำได้อีก ดังนั้นการรักษาที่มีประสิทธิภาพในระยะยาว จำเป็นต้องประเมินต้นเหตุของโรคก่อนเสมอ

การตรวจ Duplex Ultrasound มีความสำคัญอย่างไร

Duplex Ultrasound หรือ Venous Ultrasound เป็นการตรวจมาตรฐานในการประเมินโรคเส้นเลือดขอด ช่วยให้แพทย์สามารถประเมินได้ว่า

• มีภาวะลิ้นหลอดเลือดรั่วหรือไม่

• มีเลือดไหลย้อนกลับหรือไม่

• ตำแหน่งของเส้นเลือดที่มีปัญหาอยู่ตรงไหน

• จำเป็นต้องรักษาเส้นเลือดหลักหรือไม่

ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญต่อการวางแผนการรักษาที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

การรักษาเส้นเลือดขอดด้วยเลเซอร์เส้นเลือดหลัก

หากตรวจพบความผิดปกติของ Saphenous Vein

การรักษาด้วยเลเซอร์ Endovenous Laser Ablation (EVLA) อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม

โดยเลเซอร์จะทำงานภายในเส้นเลือดหลักที่มีภาวะไหลย้อน ช่วยลดแรงดันในระบบหลอดเลือดดำ และลดสาเหตุของการเกิดเส้นเลือดขอดในระยะยาว หลังจากแก้ไขเส้นเลือดหลักแล้ว จึงพิจารณารักษาเส้นเลือดที่ผิวหนังเพิ่มเติมตามความเหมาะสม

สรุป

เส้นเลือดที่มองเห็นบนผิวหนังอาจไม่ใช่ต้นเหตุที่แท้จริงของโรคเส้นเลือดขอด

หากมีภาวะลิ้นหลอดเลือดดำหลักรั่ว การรักษาเฉพาะเส้นเลือดที่ผิวหนังอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างสมบูรณ์

การตรวจอัลตร้าซาวด์ (Duplex Ultrasound) และการประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนเลือกแนวทางการรักษา

หากคุณมีเส้นเลือดขอด เส้นเลือดแมงมุม หรืออาการปวด หนัก บวมที่ขา สามารถส่งข้อความมาไลเอดได้ @kittipan.clinic เข้ามาปรึกษาเราได้โดยตรง ทีมแพทย์เฉพาะทางพร้อมช่วยประเมินเบื้องต้น และแนะนำแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับคุณ

Key words #เส้นเลือดขอด #เส้นเลือดฝอย #ฉีดยา #เลเซอร์ #อัลตร้าซาวด์